Johann Gropper, Christliche und catholische Gegenberichtung; Antididagma, Kolonia 1544

Tytuł: Christliche vnd Catholische gegen berichtung eyns Erwirdigen Dhomcapittels zu Cöllen ; Antididagma, seu, Christianae et Catholicae religionis, per Dominos Canonicos Metropolitanae Ecclesiae Coloniensis propugnatio.

Autor: [Johann Gropper] (1503-1559) [niemiecki prawnik i teolog, czołowy obrońca katolicyzmu w Kolonii w dobie reformacji].

Wydawca: Coloniae, excudebat Iaspar Gennepus.

Rok wydania: 1544.

Format: 32 cm.

Objętość: [13], CLXI, [2] k. ; [10], CIX k. – komplet.

Oprawa: Oryginalna oprawa skórzana.

Pierwsze wydanie – niemieckie i łacińskie – katolickiej odpowiedzi na próbę wprowadzenia reformacji w arcybiskupstwie kolońskim. W 1543 roku arcybiskup-elektor Hermann von Wied ogłosił projekt reformy kościelnej, przygotowany z udziałem Marcina Bucera i Filipa Melanchtona. Kapituła katedralna odpowiedziała obszernym wykładem nauki katolickiej, opublikowanym w jej imieniu w 1544 roku. Wolumin zawiera wersję niemiecką („Christliche vnd Catholische gegen berichtung”) i łacińską, zatytułowaną „Antididagma”. Za głównego autora obu uważa się Johanna Groppera, którego tekst zatwierdziła komisja kapituły. Dzieło punkt po punkcie odpiera tezy reformatorów i domaga się usunięcia arcybiskupa z urzędu. Stało się to 16 kwietnia 1546 roku, gdy papież Paweł III ekskomunikował i złożył Hermanna von Wied; arcybiskupstwo przejął Adolf von Schaumburg. Kolonia, jedna z najważniejszych metropolii kościelnych Rzeszy, pozostała katolicka – był to jeden z przełomowych epizodów wczesnej kontrreformacji w Niemczech. Wersję łacińską przedrukowano już w 1545 roku w Paryżu.

Johann Gropper urodził się 24 lutego 1503 roku w Soest w Westfalii. Studiował prawo w Kolonii, w 1525 roku uzyskał doktorat, a teologię poznawał samodzielnie. W 1530 roku towarzyszył arcybiskupowi Hermannowi von Wied na sejmie w Augsburgu. Jego „Enchiridion” (1538) był wykładem wiary katolickiej, który kardynałowie Contarini, Pole i Morone cenili jako tekst sprzyjający porozumieniu z protestantami. Gropper uczestniczył w rozmowach religijnych w Wormacji i Ratyzbonie (1540-1541). W 1555 roku papież Paweł IV zamierzał wynieść go do godności kardynalskiej. Zmarł w Rzymie 13 marca 1559 roku i spoczął w kościele Santa Maria dell’Anima.

Proweniencja: egzemplarz bez zapisów własnościowych i pieczęci.

Kompletny, dwujęzyczny pierwodruk kolońskiego manifestu katolickiej reformy, w formacie folio, w oprawie skórzanej – pozycja dla badaczy reformacji i kontrreformacji, historyków teologii oraz kolekcjonerów XVI-wiecznych druków niemieckich.

Blok kompletny, z niewielkimi przebarwieniami i zabrudzeniami kart. Oprawa skórzana z uszkodzonymi narożnikami; grzbiet pochodzi z innej książki i został przyklejony do bloku.