Faust Socyn, Jan Crell, Hugo Grocjusz, Bibliotheca Fratrum Polonorum (tom z polemiką o zadośćuczynieniu), Amsterdam ok. 1668

Tytuł: Fausti Socini Senensis Explicatio Variorum S. Scripturae Locorum; Ad librum Hugonis Grotii, quem De Satisfactione Christi adversus Faustum Socinum Senensem scripsit, Responsio Johannis Crellii Franci […]; [adligat:] Hugo Grotius, Defensio fidei catholicae de satisfactione Christi adversus Faustum Socinum Senensem. Bibliotheca Fratrum Polonorum quos Unitarios vocant, T. V.

Autorzy: SOCINUS Faustus [Faust Socyn] (1539–1604); CRELLIUS Johannes [Jan Crell] (1590–1633) [minister ariański związany z Akademią Rakowską]; GROTIUS Hugo [Hugo Grocjusz] (1583–1645)

Wydawca: Irenopoli [i.e. Amsterdam], sumptibus Irenici Philalethii [= Frans Kuyper]

Rok wydania: post annum Domini 1656 [i.e. ca. 1668]. Redakcja: Andrzej Wiszowaty (1608–1678).

Format: 33 cm

Objętość: 416, [8] s. ; [13], 234, [2] s. ; 34 s. (trzy dzieła współoprawne, ok. 700 s.). Egzemplarz kompletny.

Oprawa: oryginalna oprawa skórzana z epoki, drobne przetarcia

Okazały tom z serii „Bibliotheca Fratrum Polonorum quos Unitarios vocant” – zbiorowej edycji pism Braci Polskich (arian, socynian), przygotowanej na emigracji w Amsterdamie przez Andrzeja Wiszowatego, wnuka Fausta Socyna, wraz z wydawcą Fransem Kuyperem. Tom obejmuje trzy współoprawne traktaty związane z jednym z kluczowych sporów teologicznych XVII wieku – o naturę „zadośćuczynienia” Chrystusa: „Explicatio Variorum S. Scripturae Locorum” Fausta Socyna, „Responsio” Jana Crella, broniącego stanowiska Socyna przed atakiem Hugona Grocjusza, oraz – jako adligat – sam traktat Grocjusza „Defensio fidei catholicae de satisfactione Christi”.

Po uchwale sejmu z 1658 roku, nakazującej Braciom Polskim opuszczenie Rzeczypospolitej pod groźbą kary śmierci, edycję opatrzono fikcyjnym miejscem wydania „Irenopolis” („Miasto Pokoju”) i datą cofniętą do 1656 roku, choć faktycznie drukowano ją około 1668 roku. „Bibliotheca Fratrum Polonorum” uchodzi dziś za jedno z kluczowych źródeł europejskiej myśli o tolerancji i racjonalizmie religijnym, a jej wpływ na filozofię Johna Locke’a jest odnotowywany przez historyków idei.

Na wewnętrznej stronie okładziny oryginalny ekslibris instytucji Library of the Episcopal Theological School w Cambridge (Massachusetts, USA) z 1915 roku. Blok zwarty, papier czerpany ze znakami wodnymi; miejscami naturalny foxing oraz dawne zacieki na marginesach, bez szkody dla czytelności.