ROBERT WALSER: WILLA POD GWIAZDĄ WIECZORNĄ [1972]

Opis

Prezentujemy pierwsze polskie wydanie  powieści Roberta Walsera (1878–1956) – szwajcarskiego prozaika i dramatopisarza, jednego z najoryginalniejszych stylistów XX wieku, którego twórczość przez długie lata pozostawała w cieniu, by po latach zostać okrzykniętą przez krytyków za „arcydzieło nowoczesności” . Publikacja ukazała się w 1972 roku w Warszawie nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego (PIW) w prestiżowej serii „Powieści XX wieku” . Przekładu z niemieckiego dokonała Teresa Jętkiewicz, znana tłumaczka literatury niemieckojęzycznej .

„Willa pod gwiazdą wieczorną” (tyt. oryg. Der Gehülfe, czyli „Pomocnik” lub „Asystent”) to powieść oparta na autentycznych doświadczeniach pisarza . W latach 1903-1904 Walser pracował jako pomocnik technika Karla Toblera w willi we wsi Wädenswil nad Jeziorem Zuryskim . Bohaterem książki jest Joseph Marti – niesprecyzowanej kategorii współpracownik, zatrudniony przez pana Toblera, wynalazcę i człowieka o wielkich ambicjach, który notorycznie ulega iluzjom i którego mania wynalazcza oraz nieudolność w interesach doprowadzą do katastrofy .

Powieść, osadzona w realiach willi położonej na przedmieściach, wśród jezior i pagórków, jest nie tylko kroniką upadku mieszczańskiego domu, ale również niezwykle wnikliwym studium psychologicznym osoby „z zewnątrz” – sługi, pomocnika, który nieustannie rozsądza, kim jest, kim mógłby być, kim byłby zdolny być . To opowieść o zależnościach, samotności, lojalności i rozczarowaniu. Jak jednak u Walsera: nie temat jest kluczowy, ale niebywała umiejętność łączenia realizmu obserwacji z rozmachem wyobraźni, aforystyczne ujęcie istoty międzyludzkich relacji, gra ironii z liryzmem .

Robert Walser był postacią niezwykle tajemniczą. Po okresie intensywnej twórczości na początku XX wieku, w 1929 roku dobrowolnie poddał się izolacji w zakładzie psychiatrycznym w Bernie, gdzie spędził 27 lat, aż do śmierci . Jego późne rękopisy (ok. 500 arkuszy) pisane były drobnym, trudno rozpoznawalnym pismem (tzw. „mikrogramy”), a ich odczytanie i opublikowanie zajęło badaczom wiele dekad. Walser wywarł ogromny wpływ na takich pisarzy jak Franz Kafka (który był jego wielbicielem), Hermann Hesse, a później na twórców pokolenia powojennego.

Jest to pierwsze polskie wydanie – absolutny pierwodruk tej powieści w języku polskim, należący do poszukiwanego przez kolekcjonerów cyklu PIW-u „Powieści XX wieku”. Na rynku antykwarycznym egzemplarze w dobrym stanie pojawiają się sporadycznie. Prezentowany egzemplarz jest czysty i zachowany w bardzo dobrym stanie, co stanowi rzadkość w przypadku popularnej serii bibliotecznej. To obowiązkowa pozycja dla kolekcjonera literatury światowej, miłośnika prozy niemieckojęzycznej oraz bibliofila poszukującego reprezentacyjnego wydania jednego z najważniejszych dzieł Roberta Walsera.

8965-20-BW